نقش فضا در ایجاد مشارکت بین کودکان

نقش فضا در ایجاد مشارکت بین کودکان

 

محیط پیرامون کودکان باید دارای امنیت، بهداشت و شرایط مناسب روانی باشد و همچنین باعث ایجاد و حفظ تبادلات انسانی و اجتماعی گردد تا زمینه لازم برای ایجاد و توسعه بیشتر طبیعی رشد جسمی و ذهنی کودکان را فراهم کند. این محیط ها باید دارای شرایط مناسب باشند تا انگیزه کافی برای برقراری ارتباطات و تبادلات کودکان را ایجاد کنند (بهروزفر،1380؛ 46). یک فضای امن، محیطی آشناست که کاربر در آن احساس آرامش می کند و می داند هر چیز در کجا قرار دارد و می تواند در آن تمرکز داشته باشد در حالی که کسی مزاحمش نمی شود. وجود یک فضای امن، برای جماعتی چند نفری نیز لازم است. بدون چنین فضایی ارتباط اجتماعی با دیگران نیز نا ممکن است، چرا که اگر شما فضایی نداشته باشید که بگویید متعلق به شماست نمی توانید موقعیت خود را درک کنید (کامل نیا،1388؛ 6).

توصیه می شود در محیط های بچه گانه، رنگ های روشن مثل زرد، بنفش و نارنجی در زمینه کرم قرار گیرد. و در عوض تا حد امکان از رنگ های سفید، خاکستری و کرم که نقش خنثی دارند استفاده نشود زیرا بخاطر القای احساس محدودیت در تحرک باعث خستگی و فشار به کودک می شود. از آنجا که بچه ها به محیط هایی با رنگ های آرامش بخش تمایل دارند، مخلوط کردن رنگ هایی از طبیعت هم به فرم روشن و هم تیره توصیه می شود (کامل نیا،1388؛ 11).

بنابراین ایجاد فضایی امن و استفاده از رنگ های دلخواه کودکان، در تحریک آنها برای ایجاد تعامل و شرکت در کار گروهی مؤثر است (سهیلی و دیگران،1391: 167).

زهرا کشاورز رضوان در مقاله ی خود با موضوع همکاری های مشارکتی کودکان در طراحی پارک کودک (چاپ شده در مجموعه مقالات طراحی پارک کودک) با بررسی 4 پارک مختلف در دنیا که به سطح بالایی از مشارکت کودکان رسیده اند، جدولی از راهکارها را ارئه داده است که بیان آن خالی از لطف نیست:

 

جدول 4-2- ارزیابی معیارهای همکاری مشارکتی کودکان در پارک کودک

ردیف نام پارک فعالیتهای اشتراکی عملکردی فعالیت های اشتراکی سازنده فعالیت های اشتراکی نمایشی فعالیت های اشتراکی با قوانین خاص
1 پارک ماجراجویی برکلی امریکا کمک در کاشت گیاهان/فعالیت های ساخت و ساز با در اختیار گذاشتن تجهیزات لازم/شن بازی/اکتشاف آموزش مهارت نجاری و رنگ آمیزی/شن بازی قایق رانی/یادگیری اصول استفاده از رنگ
2 پارک بین المللی چین انجام ورزشهای صبحگاهی توسط کودکان کودکان به عنوان فروشنده در بوفه پارک قرار می گیرند/آموزش ضروریاتی که کودکان باید بدانند اجرای نمایش و موسیقی مشارکت در طراحی پارک/یادگیری اصول طراحی/نشان دادن عقاید با ساخت ماکت
3 پارک بلوط چین

 

انجام رقص یادگیری موسیقی اجرای موسیقی سنتی/اجرای رقص سنتی چین در مراسم های خاص اجرای درست نوتهای موسیقی
4 پارک گارفیلد

(شیکاگو)

شناخت انواع گیاهان سمی کمک در کاشت کاشت گل و گیاه و مراقبت از آنها با اصول کاشت و آبیاری

 

 

4-15-جمع بندی

 

به دلیل حساسیت دوران پیش دبستانی در جهت شکل گیری پایه های تمام ابعاد رشد از جمله رشد اجتماعی در کودکان، بسیار ضروری است که آن ها دنیای اجتماعی را در مقیاس خود تجربه کنند. لذا با رواج شهرنشینی و کمبود شدید فضاهای خصوصی، رواج آپارتمان نشینی و کمبود شدید فضای بازی کودکان، تغییر در شیوه زندگی خانواده ها و رواج تک فرزندی و عدم حضور والدین در خانه به دلیل اشتغال و در نتیجه عدم ارتباط و تعامل کودک با والدین و خواهر و برادر، این نیاز مبرم و حیاتی کودک به مخاطره افتاده است. وجود نهادهای متعدد مختص کودکان در شهر، اگرچه لازم است اما کافی نیست لذا وجود مراکزی که به کودکان امکان مشارکت در مسائل مربوط به محیط های ساختگی شهر خود را داده و اجازه دهد که کودکان تعاملات اجتماعی را در مقیاس خود تجربه کنند، ویژگی ضروری فضاهای شهری امروز است.

از آنجا که کودکان و نوجوانان کلید توسعه ی مشارکت در جامعه هستند. اگر الگوی مشارکت آنها دچار تحول شود الگوی مشارکت جامعه نیز متحول خواهد شد، گسترش مشارکت کودکان و نوجوانان تنها برای جلوگیری از بی تفاوتی آنها یا کاهش دادن جرم و ویرانی نیست، بلکه مشارکت دادن کودکان و نوجوانان در امور اجتماعی و آموزش همکاری بین آنها باعث گسترش سطح فرهنگی جامعه خواهد شد. انسجام اجتماعی دلالت بر « توافق جمعی میان اعضای یک جامعه دارد که حاصل پذیرش و درونی کردن نظام ارزشی و هنجاری یک جامعه و وجود تعلق جمعی (احساس «ما» کردن) و تراکمی از وجود تعامل در میان افراد آن جامعه است.

محیط پیرامون کودکان باید دارای امنیت، بهداشت و شرایط مناسب روانی باشد و همچنین باعث ایجاد و حفظ تبادلات انسانی و اجتماعی گردد تا زمینه لازم برای ایجاد و توسعه بیشتر طبیعی رشد جسمی و ذهنی کودکان را فراهم کند. این محیط ها باید دارای شرایط مناسب باشند تا انگیزه کافی برای برقراری ارتباطات و تبادلات کودکان را ایجاد کنند. بنابراین ایجاد فضایی مناسب در تحریک آنها برای ایجاد تعامل و شرکت در کار گروهی مؤثر است.