تخصیص فضاهای هتل

تخصیص فضاهای هتل
برنامه توزیع فضا
جلوتر نمونه کاربرد آمار در یک هتل تیپیکال تجاری با ۱۰۰ اتاق، به عنوان راهنما ارائه شده است. اطلاعات و مشخصات کلی هتل را نشان می دهد. در پی آن، اطلاعات مشخ تر مربوط به تخصیص فضاها آمده است. برآورد اولیه ۵۹ درصد فضای مفید و ۴۱ درصد فضای غیر مفید را نشان می دهد که نسبت به آنچه عملا” وجود دارد مناسب تر است.
در مرحله اولیه طراحی، ممکن است تصمیم بر این باشد که ۱۵۰۰ فوت مربع به کافی شاپ اختصاص یابد که باعث حذف اتاق غذا خوری اصلی و کاهش متراژ آشپزخانه اصلی به حدود ۲۵۰ فوت مربع می شود. تالار ضیافت با سه اتاق جانبی آن ممکن است حذف شود یا در صورت اطمینان از وجود تقاضا، در زیرزمین قرار گیرد. رختشویخانه احتمالا” حذف می شود، گرچه در برنامه پیش بینی شده است.
از نظر کارآیی، بهتر است تقزیبا” همه بخشها در طبقه همکف باشند. گرچه برای برابر شدن تقریبی همکف و زیرزمین، بخشهای B برای زیرزمین در نظر گرفته شده اند.
بنابراین همکف با احتساب ۵۰۰ فوت مربع برای پلکان و آسانسورها و با حذف کافی شاپ ۸۰۰ فوت مربعی و کاهش ۲۵۰ فوت مربع از آشپزخانه اصلی، به ۱۰۵۹۰ فوت مربع بالغ می شود. این رقم در مقایسه با تخمین اولیه ۱۰ هزار فوت مربع برای همکف رضایت بخش است.
زیرزمین شامل تالار ضیافت، با حذف رختشویخانه و اختصاص ۲۵۰ فوت مربع به راهروها، جمعا” به ۱۰۴۴۰ فوت مربع مساحت می رسد که تقریبا” با همکف برابر است.
هر طبقه ۱۷ اتاق مهمان دارد و به اضافه ۲ پلکان،شفت آسانسور و رختکن خدمتکارها که معادل ۳ اتاق است، در مجموع فضایی به اندازه ۲۰ اتاق می خواهد. با در نظر گرفتن ۱۰ اتاق در هر طرف راهرو با عرض فرضی تقریبا” ۱۲ فوت،طول هر طبقه در مجموع حدود ۱۲۰ فوت می شود. عرض هر طبقه هم معمولا” ۵۰ فوت است و در نتیجه، مساحت هر طبقه ۶ هزار فوت مربع می شود که برآورد قبلی با عنوان «اطلاعات کلی» آن را تایید می کند. تقسیم فضاها به اختصار به ترتیب زیر است.
تقسیم فضاها
۶ طبقه تیپیکال مهمان،هر کدام ۶ هزار فوت مربع ۳۶ هزار فوت مربع
طبقه همکف،۱۰۵۹۰ فوت مربع ۱۰۵۰۰ فوت مربع
زیرزمین،۱۰۴۴۰ فوت مربع ۱۰۵۰۰ فوت مربع
جمع کل تقریبی زیربنا ۵۷ هزار فوت مربع
شامل:
ـ فضاهای اتاقها
ـ فضاهای عمومی شامل: سرسرا، فضاهای سرو غذا و نوشیدنی، فضای ملاقات
ـ فضای پشتی شامل: آشپزخانه، رختشویخانه و فضای سرویس
سطوح زیربنا در سه بخش مشخص شده اند: زیرزمین(B)،همکف(G) و طبقات اتاقهای مهمان(T).
4-1-5- طبقات مهمان
هدف طراحی کارآمد: حداکثر فضا برای اتاقهای مهمان
برای حداکثر سوددهی، تیم طراحی باید درصد سطوح زیربنای طبقات مهمان را به حداکثر و فضای سیرکولاسیون و خدماتی(محوطه آسانسور،انبار ملافه ها، شوتهای زباله و قسمت دستگاههای فروش ماشینی نوشیدنی و تنقلات) را به حداقل برساند. مسائل زیبایی شناختی را نمی توان نادیده گرفت. اما مقایسه ساده ای میان آلترناتیوهای مختلف با درصد فضاهای اختصاص یافته به اتاقهای درآمدزای مهمان، اغلب می تواند به انتخاب راه حلاهای پر درآمدتر بیانجامد.
تحلیل موارد مختلف هتلهای بلند مرتبه نشان می دهد که شکل ظاهری برخی از آنها کاراتر است. انتخاب یک شکل در مقایسه با شکل دیگر می تواند به معنای ۲۰ درصد صرفه جویی در فضای کلی اتاقهای مهمان و حدود ۱۵ درصد در کل ساختمان باشد.به عنوان مثال، در سه نوع نقشه هتل ـ با دو ردیف اتاق در هر طبقه، برجهای چهارگوش و آتریوم ـ با اتاقهای یک اندازه، مساحت هر اتاق می تواند از ۴۶۰ تا ۵۷۵ فوت مربع متغیر باشد.
مطالعات همچنین نشان می دهد که تصمیمات کوچک بعدی هم بر کارایی گروه بندی نقشه های استاندارد اتاقهای مهمانف سیرکولاسیون یک یا دو ردیفه، دسته بندی آسانسورهای عمومی و خدماتی و دسترسیهای مناسب به اتاقهای انتهایی یا در گوشه(که مشکل ترین مساله طراحی است) تاثیر می گذارد.از آنجایی که اتاقهای مهمان بخش عمده هتل را تشکیل می دهند، طراح باید معیارهای کمی را برای طراحی کارآمد آنها در نظر بگیرد.
کارایی نسبی طبقات مهمان را می توان مستقیما” با محاسبه درصد کل زیربنای تخصیص یافته به اتاقهای مهمان سنجید که از کمتر از ۶۰ درصد در نقشه غیر کارای آتریوم تا بیش از ۷۵ درصد در نقشههایی با دو ردیف اتاق بسیار فشرده در هر طبقه متغیر است.بی تردید هرچه این درصد بیشتر باشد انتخابهای بیشتری برای سازنده و معمار فراهم می شود، مثلا” اتاقهای مهمان اضافی و اتاقهای بزرگتر با سرمایه یکسان می تواند ساخته شود؛ یا کیفیت مبلمان و سیستمهای خاص ساختمانی بهتر شود؛ یا سایر فضاهای عملکردی هتل بزرگتر شود؛ یا کل هزینه پروژه و ساخت به طور قابل ملاحظه ای کاهش یابد.
بخشهای بعدی شامل توضیحاتی درباره اشکال اصلی اتاقهای مهمان و تصمیماتی است که بیشترین تاثیر را درطراحی نقشه های مقرون به صرفه برای اتاقهای مهمان دارند. این تصمیمات در برخی نقشه ها شامل تعداد اتاقها در هر طبقه و در بعضی دیگر مثلا” محل قرار گیری حفره آسانسور است، در حالیکه در برخی موارد، شکل ساختمان مهمترین موضوع است و در مجموع، کاراترین اشکال آنهایی اند که حداقل فضای سیرکولاسیون را دارند،یعنی سازه هایی با دو ردیف اتاق در راهروی هر طبقه یا برجهایی با هسته مرکزی فشرده.

-اهداف اصلی در طراحی طبقات مهمان
1-جهت/محل استقرار
ـ نورگیری
ـ جهت باد
ـ دیدهای احتمالی اتاق مهمان
ـ محل استقرار ساختمان، به نحوی که از خیابان دیده شود.
ـ ارزیابی تاثیزات بصری و هزینه ای آلترنیتیوهای شکلی مختلف

4-1-6- طراحی طبقات
ـ طرح به گونه ای سازماندهی شود که اتاقهای مهمان حداقل ۷۰ درصد از زیربنای ناخالص طبقات را به خود اختصاص دهد.
ـ آسانسورها و پلکانها به جای دیوار خارجی در فضای داخلی قرار گیرند.
ـ نقشه راهرو با هدف تسهیل حرکت مهمانان تهیه شود.
ـ سرسرای آسانسور در بخش میانی سازه قرار گیرد.
ـ ماشینهای عرضه یخ و نوشیدنی های خنک نزدیک آسانسورهای عمومی قرار گیرند.
ـ آسانسور خدماتی، انبار ملافه ها و شوتهای زباله در قسمت مرکزی قرار گیرند.
ـ پهنای راهرو حداقل ۵ فوت باشد،۵ فوت و ۶ اینچ مناسب تر است.
ـ فاصله اتاق مهمان تا پله های فرار حداکثر ۱۵۰ فوت(اگر به طور کامل از سیستم آب پاش استفاده می شود) یا براساس مقررات محلی باشد.
ـ اتاق مهمان برای صرفه جویی در لوله کشی به صورت پشت در پشت باشد.
ـ اتاقهای مهمانان معلول در طبقات پایینی و نزدیک آسانسورها قرار گیرد.
طراحی اتاقهای مهمان که اغلب سه چهارم از کل هتل یا بیشتر است، عامل مهمی در کارایی همه پروژه ها است.
اهداف طراحی که به معمار کمک می کند موفقیت نسبی هر ایده طراحی معین را ارزیابی کند، شامل مفاد فهرستهای کنترل هم می شود.
کف(دال،slab )
شکل مربوط به کف شامل طرحهایی است که عمدتا” افقی اند و راهروهایی با یک یا دو ردیف اتاق در هر طبقه دارند.متغیرهای طراحی کم اند و عمدتا” مربوط به شکل(مستقیم یا L شکل)،طراحی هسته و محل قرارگیری پلکانهای فرار هستند.معمار باید به موارد زیر توجه کند:
ـ بارگذاری در راهرو: با توجه به شرایط سایت،آیا اتاقها در راهروهایی با یک ردیف اتاق در یک طرف، حداکثر دید را دارند یا در وضعیتهای دیگر؟
ـ شکل: کدام شکل به خصوص(مستقیم،کج،L،پیچ و خم دار،حیاط یا اشکال دیگر) بهترین دید را دارد؟
ـ محل قرارگیری هسته: آیا هسته های عمومی و خدماتی باید یکی باشند یا جدا،و در کجای برج قرار گیرند؟
ـ طراحی هسته: بهترین راه سازماندهی آسانسورهای عمومی و خدماتی، انبار ملافه ها،شوتها و محل استقرار دستگاههای فروش ماشینی چیست؟
ـ محل قرارگیری پلکان: پلکانهای فرار کجا باید قرار گیرند؟
بالاترین میزان کارایی نقشه کف در اساس منوط به دو ردیفه بودن اتاقها در راهروهاست. طرحهایی با یک ردیف اتاق برای تعداد اتاق یکسان، ۴ تا ۶ درصد بیشتر زیربنا نیاز دارند. مثلا” فقط وقتی عوامل خارجی، مثل سایتی با ابعاد باریک یا یک منظره فوقالعاده ایجاب می کند، راهروهایی با یک ردیف اتاق باید مدنظر قرار گیرند.
اگرچه در طراحی کف، نقشه هایی با دو ردیف اتاق در هر طبقه کارآمدترین اند، معماران با تجربه در هتل سازی و کارکنان شرکتهای مدیریتی هتل شیوه هایی برای تراکم بیشتر نقشه ها پیدا کرده اند.
شکلهایی که حفره های آسانسور و خدمات را در گوشه های داخلی قرار می دهند امتیازاتی چند دارند. آنها تا حد کمی از زیربنای سطوح، غیر از اتاقهای مهمان، و تا حد زیادی از حجم هندسی ساختان می کاهند و امکانات معماری جالب تری را فراهم می کنند. به عنوان مثال طرحهایی با «کف روی هم لغزیده» با صرفه تر است، زیرا در آنها هسته های عمومی و خدماتی یکی می شوند و در ضمن،هیچکدام از اتاقهای مهمان از محیط هندسی ساختمان بیرون نمی مانند. شکل «خم دار» که در زاویه ها انحنا می یابد، سرسراهای آسانسور جذاب و زیربناهای خدماتی متراکم را به وجود می آورد و راهروهای بلند را خرد می کند.
طراحی هسته به دلیل نیاز به اتصال آسانسورهای خدماتی به بخش خانه داری و دیگر فضاهای پشتی مشکل است و اغلب وجود دو فضای پشتیبانی جدا و با فاصله از هم را ضروری می کند، با این حال در بسیاری از هتلها آنها در یک فضا قرار می گیرند.
یک هدف مشترک عبارت است از استقرار آسانسور در بخش میانی کف تا از فاصله راه رفتن بکاهد. به جای ادغام سیرکولاسیون عمودی در بدنه برج، طراح ممکن است هسته را به انتهای ردیف اتاقها اضافه یا از نمای اصلی دور کند.
جانمایی عملی هسته عامل تعیین کننده دیگری در کارایی طرحهای تیپیکال(نمونه وار) است. در اغلب نقشه های کف، هسته های عمودی به فضایی معادل ۲ تا ۴ دهانه سازه ای نیاز دارد.
معمولا” مساحت می تواند به حداقل برسد.اگر بخشهای خدماتی به جای آنکه کنار آسانسورهای عمومی قرار گیرند پشت آنها قرار گیرند، قطعا” تعداد کمتری از دهانه های مربوط به اتاق های مهمان جابه جا می شود . بی تردید وقتی هسته کمترین تعداد اتاق مهمان را جابجا کند، کارایی طرح بیشتر می شود .
اما جای تعجب دارد که اغلب درجانمایی های کارآمدتر، یک سرسرای آسانسور مجزا هم دیده می شود که ضمن ایجاد یک فضای ورودی جذاب و کم کردن سروصدا وازدحام منتظران آسانسور که از اتاق های مهمان بیرون می آیند،اغلب اتاقهای کج و کوله کمتری دارند و در خیلی از مقررات ساختمانی الزامی اند. بنابراین، کارایی در جانمایی و ادغام موفقیت آمیز آسانسورهای عمومی، آسانسورهای خدماتی، انبار ملافه ها،شوتهای زباله ها و محل استقرار ماشینهای فروش نوشیدنی و تنقلات در یک هسته عمودی متراکم می انجامد.
معمول ترین محل استقرار پلکانهای فرار دو انتهای راهرو،به مثابه بخشی از هسته های آسانسور یا در محدوده حمام بعضی اتاق هاست،که متراژ ابعاد اتاقها را کاهش می دهد. در نتیجه این اتاقها به طراحی دقیقی نیاز دارند یا با اتاقهای دیگر ترکیب می شوند تا به شکل یک سوئیت درآیند.ترکیب پلکانها با یک یا دو حفره آسانسور نسبت به زمانی که آنها در انتهای ساختمان باشند،به طرح کلی کارآمد تری می انجامد.
یکی از عوامل محدود کننده تعداد اتاقها در طبقه مهمان،مفاد مقررات معمول ساختمانی است، مثلا”
اینکه فاصله بین خروجی پلکانها نباید بیشتر از ۱۵۰ فوت باشد. بنابراین، هدف از تکرار در طبقات اتاقهای مهمان این است که به پلکان فرار سوم نیاز نباشد. معماران با تجربه هتلها برای افزایش مساحت کف، اضافه کردن اتاقها، و بازی با پلکانها و راهروها برای افزایش کارایی کلی ساختمان تکنیکهایی را یافته و تکمیل کرده اند.
4-2- نقشه های ساختمانی بلند مرتبه
دومین گروه اصلی نقشه های طبقات اتاقهای مهمان، برجهای عمودی است، که معمولا” با یک هسته مرکزی محصور در میان راهروها و اتاقهای مهمان سازماندهی می شوند. معماری نمای خارجی برج هم بسته به شکلهای هندسی نقشه ها: مربع، ضربدری، دایره ای یا مثلث بسیار متفاوت می شوند. ملاحظات طراحی برجها حاوی مسائل مشابهی برای طراحی هستند:
ـ تعداد اتاقها: چند اتاق مهمان در یک جانمایی خاص، از نظر اقتصادی به صرفه است؟
ـ شکل: کدام شکل کاراتر است و اجازه می دهد ترکیبی متنوع از اتاقها داشته باشیم؟
ـ راهرو: دسترسی راهرو به اتاقهای گوشه ای چگونه میسر می شود؟
ـ جانمایی هسته: آسانسورها، انبارها و پلکانها چگونه سازمان یافته اند،با حداقل فاصله میان پلکانها؟
برخلاف دیگر اشکال، انتخاب برج محدودیتهای خاصی در تعداد اتاقهای هر طبقه به وجود می آورد.
در اغلب موارد،برجها بر حسب ابعاد اتاق مهمان، تعداد طبقات و اندازه هسته بین ۱۶ تا ۲۴ اتاق دارند. با ۱۶ اتاق، هسته فقط برای ۲ یا ۳ آسانسور، پلکانهای فرار و حداقل فضای انباری جا دارد. از طرف دیگر، با بیش از ۲۴ اتاق، محیط هندسی جاداری پدید می آید و فضای زیاد هسته مرکزی از میزان کارایی می کاهد.
در اغلب اشکال ساختمانی، کارایی با افزودن اتاق در هر طبقه، از طریق کمی بزرگتر کردن هسته و سرویسها افزایش می یابد. در مورد برجها عکس این مورد صحیح است.بررسی تعداد زیادی از نمونه های موجود نشان می دهد که هرچه تعداد اتاقهای هر طبقه کمتر باشد، جانمایی کاراتر است، زیرا هسته الزاما” خیلی فشره می شود و در نتیجه، مساحت راهروها به حداقل کاهش می یابد. طرحهای ناکارا اغلب در نتیجه افزودن تعداد اتاق و امتداد راهروهای یک طرفه به همه گوشه های ساختمان به وجود می آید.
شکل برج تاثیر مستقیمی بر ظاهر سازه و مقیاس پذیرفته شده آن دارد. همچنین کارایی طرح به دلیل ویژگی مهم دسترسی راهروها به اتاقهای گوشه در برجهای مستطیل شکل و به دلیل اتاقهای سه گوش و حمامهای مهمان در برجهای دایره ای ارتباط مستقیمی با شکل دارد. این نقشه ها که سیرکولاسیون را به حداقل می رسانند و در ضمن اتاقهای گوشه غیر متعارفی به وجود می آورند، بهترین طرح معماری و طراحی داخلی را دارند.
در برجهای استوانه ای، میزان کارایی به جانمایی اتاقها و طراحی هسته بستگی دارد. معمولا” محیط هندسی اتاقهای سه گوش مهمان حدود ۱۶ فوت است، در صورتی که ابعاد راهرو ممکن است کمتر از ۸ فوت باشد. بنابراین، مهارت طراح را برای طراحی حمام، رختکن ورودی و کمد دیواری به چالش می کشد.
اگرچه طراحی هسته در در برجهای مستطیل شکل و همچنین در برجهای دایره ای نسبت به تنظیم اتاقهای مهمان اهمیت کمتری دارد، ولی مسائل مشخصی باید حل شوند. معمولا” هسته در مرکز قرار می گیرد و عناصر عمودی، به شکل متراکمی گروه بندب می شوند. در هتلهای کوچکی که هر طبقه فقط ۱۶ اتاق دارد، معمولا” سرسرای جداگانه آسانسور در نظر گرفته نمی شود(گرچه در اغلب مقررات ساختمانی الزامی است) و مهمانهای اتاقهای روبه روی آسانسورها باید سروصدای افراد منتظر آسانسور را تحمل کنند.
در هتلهای بزرگتر که هر طبقه ۲۴ اتاق دارد، ترتیب قرارگیری نادرست اتاقهای مهمان اغلب هسته های مرکزی بیش از حد بزرگی به وجود می آورد و فضای راهرو ممکن است بزرگ تر از حد مورد نیاز آسانسورها، پلکانها و فضاهای خدمات شود.بعضی هتلها برای توجیه فضای زائد،«سرسراهای هوایی» یا اتاق کنفرانس به هر طبقه اضافه می کنند.متاسفانه این راه حلها فقط نشان دهنده ایده طراحی نامناسب طبقات اتاقهای مهمان است. طراحی کارامد برجها نیازمند طراحی همزمان هسته و اتاقهای مهمان اطراف آن و فشرده کردن هردو، تا حد امکان است.

4-3- طرحهای دارای آتریوم
سومین گروه طرحهای آتریوم دار است که در سال 1967 جان پورتمن معمار برای هتلی در آتلانتا دوباره آن را مطرح کرد.آتریوم در گذشته در هتلهای دنور براون پالاس و سانفرانسیسکو پالاس استفاده شده بود. در شکل اصلی آتریوم، اتاقهای مهمان در یک طرف راهرویی قرار می گیرند که شبیه به بالکنهای باز در بالای فضای سرسرا هستند. در اینجا معمار باید به نکات زیر توجه کند:
ـ چه شکلی باید برای اتاقهای مهمان باید استفاده شود؟
ـ ترتیب قرارگیری آسنسورهای مهمان استاندارد چگونه باید باشد؟
ـ هسته خدمات و پلکانها کجا باید قرار گیرند؟
علاوه بر سرسرای باز، مشخصه دیگر ساختمانهای آتریوم دار نقشه طبقات اتاقهای مهمان است. در حالیکه در نمونه اصلی یک نقشه مربعی با آسانسورهای شیشه ای است که مسافران در حین حرکت آسانسور، منظره فعالیتهای سرسرا را که مرتبا” تغییر می کند، می بینند، ولی آتریومهای جدید به دلیل محدودیتهای سایت، اشکال نامنظمی پیدا می کنند. شکل و شمایل خاص دادن به ساختمان، تصویری یگانه از هتل می سازد که هدف اولیه اغلب سازندگان و معمارانی است که شکل اتریوم را انتخاب می کنند، در عین حال که می دانند این نوع نقشه و قرار گرفتن اتاقها در یک طرف از راهروها حداقل کارایی را دارند.
در واقع همه هتلهای آتریوم دار آسانسورهای شیشه ای دارند که هم سرسرا را می توان دید و هم تحرکی در فضا پدید می آورد. اغلب، اینها روی یک پل یا سکوی الحاقی قرار می گیرند و بدین ترتیب حجم سیرکولاسیون در هر طبقه را افزایش می دهند. در بعضی موارد، آسانسورهای شیشه ای در مقابل آسانسورهای معمولی قرار می گیرند که دو تجربه کاملا” متفاوت اند.
آسانسورهای خدماتی و فضاهای پشتیبانی خانه داری و پله های خروج معمولا” در دو انتهای جناحها قرار می گیرند و تاثیر زیادی روی کارایی نقشه های هتل ندارند. با توجه به امکان پذیر نبودنتحقق 60 درصد فضای مفید اتاقهای مهمان، معماران همواره در پی به دست آوردن اعتبار برای خود از طریق استفاده از آتریوم و در عین حال افزایش کارایی بوده اند.تکنیکی که در چند مورد موفق بوده، ترکیب فضای آتریوم با جناحهایی با دو ردیف اتاق بوده است. این تکنیک به طرزی موثر هیجان معمار را برای طراحی ساختمانی با آتریوم، در مقیاس کوچک تر و شخصی تر برای معمار، با امتیازات کارایی نقشه هایی با دو ردیف ترکیب می کند.
ابعاد
عرض خالص اتاق بیشترین تاثیر را در نقشه سایر قسمتهای هتل دارد و مدول سازه ای کل ساختمان شامل فضاهای عمومی و خدماتی طبقات پایین تر را شکل می دهد.اندازه 13 فوت به عنوان استاندارد بسیار رایج است. این اندازه زمانی برای جا دادن اثاثیه مورد نیاز در هتلهای کنار جاده ای طراحی شد: 2 تخت دونفره جدا مقابل یک دیوار و جای چمدانها و تلویزیون مقابل دیوار مقابل و فضای بین آنها.اتاقها در 25 سال اخیر تغییر کمی کرده اند و استاندارد امروزی آنها همان است که نخستین بار در مهمانخانه کمون ویلسون بنیانگذار هتلهای holiday inn به کار گرفته شد و پس از آن هوارد جانسون و شرکتهای دیگر فورا” آن را به کار گرفتند.
تا آن زمان حتی بهترین و جدیدترین هتلهایی که بعد از جنگ جهانی دوم ساخته شدند،اتاقهایی با ابعاد متفاوت داشتند و اتاقهای تعداد زیادی از آنها باریک تر از 12 فوت استاندارد بود. این هتلها گرچه هنوز فعال اند اما به دلیل کوچکی اتاقهای مهمان محدود شده اند. امروز در آمریکا و کانادا،در هتلهای درجه یک یا هتلهای زنجیره ای(جز هتلهای ارزان قیمت) اتاقی با عرض کمتر از 13 فوت ساخته نمی شوند، مگر در بازسازی برخی هتلهای قدیمی که ابعاد تعداد کمی از اتاقها به دلیل محدودیتهای معماری کوچک تر می شود.
ابعاد اتاق مهمان در انواع متفاوت هتل،در سطوح مختلف، نسبتا” استاندارد شده است. برخی از سازندگان کوشیده اند هتلهایشان در مقایسه با رقیبان، اتاقهای بزرگتری داشته باشد، اما اغلب ابعاد اتاقهای مهمان، کیفیت، و تعداد اتاقها به دلیل هزینه های ساخت و مبله کردن یکسان است.
جانمایی اتاقهای مهمان در تصویر 4، عناصر طراحی استاندارد و راه حلهای ابتکاری بیشتری را نشان می دهد. هتلهای زنجیره ای ارزان قیمت برای کاهش هزینه ساخت و ساز، ابعاد 18*2 فوت را به 14 و 16 کاهش داده اند، این ابعاد برای دو تخت دونفره جدا کافی است. از طرف دیگر، هتلدارانی که اتاقهای شیک تر می سازند، اتاقهای بزرگ تر با حمامهای مجلل را تجربه کرده اند. افزایش عرض مدول اتاق به 3/13 یا 15 فوت، امکان یک تغییر بزرگ در طرح اتاق را به وجود می آورد:دو تخت دونفره به هم چسبیده یا تختدر ابعاد بزرگ می تواند به جای قرار گرفتن در مقابل دیوار کناری، مقابل دیوار حمام قرار گیرد که امکان تغییر چیدمان اتاق را فراهم می آورد. مثلا” برخی طراحان تخت را به جای قرار دادن در مقابل یک دیوار کامل به صورت ضربدر قرار داده اند.
معمولا” افزایش عرض اتاقها به بیش از 14 فوت مزایای زیادی ندارد. حتی کمی افزایش در عرض باعث چیدمان بهتر اتاقها نمی شود و هزینه های ساخت را به دلیل افزایش فضای سیرکولاسیون و دیوار خارجی به طور چشمگیری بالا می برد. با این حال، اتاق با عرض 16 فوت یا بیشتر، امکان چیدمان جدید را به وجود می آورد: مثلا” قرار گرفتن تخت یا تختها در مقابل یک دیوار و فضای نشیمن و کار در مقابل دیوار روبه رو. همچنین معمولا” عرض بیشتر امکان ایجاد یک حمام لوکس با 4 یا 5 وسیله ثابتو ورودیهای بزرگتر را فراهم می کند. بیشتر هتلهای 4 یا 5 ستاره اتاقهایی با عرض 14 یا 15 فوت دارند.
مشکل طراحی اتاقهای سه گوش در برجهای دایره ای، در شکل حمام است.در برجهای کوچکتر راهروی جلویی 4 تا 6 فوت است، در نقشه های بزرگتر 10 فوت منطقی تر است. گرچه بسیاری از این نقشه ها نقاط مثبتی همچون حمام تقسیم بندی شده(برحسب ضرورت)، حداقل فضای ورودی، نشیمن بزرگ و پنجره های بزرگ دارند، با افزایش رقابت در ابعاد اتاقها و استفاده از اثاثیه گران قیمت، ساختن برجهای استوانه ای کوچکتر عملا” منسوخ شده است.

 

4-4- سوئیتها
یکی از راههای اصلی ایجاد کیفیتهای متفاوت اقامتی، گنجاندن چند سوئیت در ترکیب اتاقهای هتل است. سوئیت اتاق نشیمنی است که به یک یا چند اتاق خواب متصل شده است. هتلهای بزرگ معمولا” چند نوع سوئیت دارند، از اتاق نشیمن یک بخشی با یک فضای خواب تا نشیمن چند بخشی با احتمالا” 6 اتاق کنار هم، شامل اتاقهای غذاخوری/کنفرانس و چند اتاق خواب. سوئیتها که 10 درصد کل اتاقهای مهمان را تشکیل می دهند، معمولا” در طبقات بالایی برج قرار می گیرند، ولی ممکن است به صورت عمودی هم روی هم قرار گیرند.مثلا” ممکن است از سوئیت برای پر کردن دهانه های سازه ای بزرگ تر طبقات در شرایط خاص استفاده شود. یا سوئیتهای کوچک پشت پلکانها یا آسانسورها یا فضاهای نامتعارف دیگری که شکل ساختمان به وجود آورده است، قرار گیرند.
در طول زمان امکانات رفاهی جدیدی به سوئیتها اضافه شذه اند. یکی از آنها امکان تسویه حساب سریع و ارائه خدمات در طبقات بالاست. در بعضی هتلها این خدمات در یک اتاق کنار سرسرای آسانسور عرضه می شود، جایی که پیش غذای سبک، نوشیدنی و روزنامه هم می فروشند. در هتلهای دیگر این خدمات گسترده تر است تا جایی که مهمانان طبقه کلوب، با گذشتن از سرسرای شلوغ در همان طبقه پذیرش می شوند. سالنهای بزرگ تر برجها ممکن است چند دهانه را دربر گیرند و فضاهایی برای پذیرش، دفتر اداری، یک سالن کوچک با تلویزیون، یک اتاق کنفرانس و یک سالن بزرگ برای صبحانه کنتینانتال، چای عصر و کوکتل داشته باشند.

 

4-5- اصول و ضوابط در طراحی هتل

هتل از آن دسته مباحثی محسوب میشود که بیشتر به عملکرد بنا توجه دارد تا به فرم آن. با این وجود نمیتوان از فرم به عنوان یکی از مهمترین عناصر جذب مخاطب فارغ شد. هتل ها از نظر کیفی به چند دسته ی عمده تقسیم میشوند.
که در زبان عام از آنها به تعداد ستاره تعبیر میشود. یکی از ایده های مورد استفاده در هتل میتواند تفکیک فضاهای سرویس دهنده و سرویس شونده باشد.که در کارهای لویی کان میتوان به خوبی آنرا مشاهده کرد.

4-6- نکات مهم در طراحی هتل
۱- مسیر حرکت مهمانان، وسایل و کارکنان باید جدا باشد.
۲- به ازای هر اتاق ۶ متر مربع فضای راهرو به عرض ۱٫۵۰ تا ۱٫۸۰ متر لازم است.
۳- زباله ها باید در فضایی مسقف (برای محدود کردن سرو صدا در شب) با ارتفاع سقف ۴٫۳۵ متر انباشته شود.
۴- بخش سرایداری هر طبقه در امتداد راهروهای منتهی به اتاق مهمانان سازمان دهی می شود
۵- برای افزایش بازده بهتر است مسیرهای بین آشپزخانه – تحویل غذا – رستوران تا حد امکان کوتاه باشد.
۶- خدمات مربوط به آماده سازی غذا و نوشیدنی در هتل سه نوع می باشد:
الف: رستورانها و بوفه های شامل فضاهای ضیافت که به آشپزخانه ی ماهواره ای شکل نزدیک هر رستوارن و اتاق ضیافت نیاز دارد و بخش های پذیرایی در اتاق مهمانان هر طبقه وجود دارد.
ب: یک یا دو رستوران و اتاق عملکردی که به یک آشپزخانه نیاز دارد تا بتواند مستقیماً رستورانها و اتاقها را سرویس دهد
ج: حداقل امکانات پذیرایی در هتل، ولی مجهز به رستورانهای جداگانه باشد.
۷- در هتل ها ممکن است دستگاههای فروش سکه ای یا اغذیه فروشی های شخصی نیز وجود داشته باشد.
۸- طراحی آشپزخانه در ۴ مرحله انجام می پذیرد:
الف: آماده کردن طرحی شامل تمام فضاهای اصلی مورد نیاز.
ب: تعیین حداقل و حداکثر تعداد کارکنان لازم برای هر قسمت.
ج: مشخص کردن تجهیزات و لوازم لازم برای هر قسمت.
د: تخصیص فضاها.
در آشپزخانه های هتلهای متوسط به ازای هر صندلی سطحی برابر یک متر مربع فضا نیاز است. این اندازه برای هتل های مجلل به ۱٫۲ متر مربع می رسد.
۹- خدمات رخت شویی هتل ها به سه طریق می باشد.
الف: کرایه ملحفه یا قرارداد با رخت شویی های بیرون از هتل.
ب: یک بخش مرکزی که در داخل هتل و توسط بخش های آن انجام می شود.
ج: رخت شوی خانه در همان مجموعه و ساختمان که توسط هتل اداره می شود.
۱۰- اتاقها بنا به اندازه می توانند شامل فضای نشیمن با صندلی – تلویزیون – میز کار – یخچال – میز برای قراردادن کیف باشند.
۱۱- ابعاد تخت:
تخت دوقلو ۱۰۰× ۲۰۰ سانتیمتر
تخت دونفره ۱۵۰×۲۰۰ سانتیمتر
تخت دو نفره بزرگ ۱۶۵×۲۰۰ سانتیمتر
تخت دو نفره بسیار بزرگ ۲۰۰×۲۰۰ سانتیمتر
۱۲- حداقل فضای مورد نیاز برای اتاقها:
اتاق یک تخته: ۴٫۵۰ × ۴٫۱۰ متر
اتاق دو تخته: ۴٫۵۰ × ۴٫۵۰ متر
به این اتاقها فضایی به ابعاد حداقل ۲٫۵۰ × ۳٫۸۰ متر به عنوان حمام و توالت اضافه می شود.
12- مساحت / بخش
زیر بنای هر طبقه (درصد)
فضاهای اداری-مدیریتی و دبیرخانه
۱% – ۲%
فضاهای مراقبت و تعمیر
۴% – ۷%
فضاهای خدماتی مانند آشپزخانه-اتاقهای کارکنان-انبارها
۹% – ۱۴%
فضاهای اوقات فراغت- ورزش- فروشگاهها
۲% – ۱۰%
اتاقها–توالت ها–دوشها و حمامها–راهروها و سرویسهای طبقات
۵۰% – ۶۰%
اتاقهای عمومی – فضای پذیرش-سالنها و سرسراها
۴% – ۷%
فضاهای پذیرایی-رستورانها و بوفه ها-فضای مهمانان
۴% – ۸%
فضای ضیافت شامل اتاق سخنرانی و جلسات
۴% – ۱۲%

13- تسهیلاتی که باید برای معلولین در نظر گرفته شود:
این تسهیلات باید حداقل یک درصد تا دو درصد اتاقها و ترجیحاً در طبقه همکف منظور گردد.
شیبه های ۲۰% – راهرو ها به عرض ۹۱۵ میلیمتر – درها به عرض ۸۱۵ میلیمتر به صورت تمام باز – سرسراها ۴۶۰ میلیمتر عریضتر از در – در کمد ها به صورت کشویی – قفسه ها به ارتفاع ۱٫۳۷ متر – حمام ها با فضای باز اصلی ۱٫۵۲ متر و عرض ۲٫۷۵ متر – میز توالت به ارتفاع ۸۶۰ میلیمتر که فضای لازم برای زانوها ۶۸۵ میلیمتر و ارتفاع آینه از کف ۱ متر – ارتفاع صندلی میز توالت ۴۳۰ میلمتر – کلید ها در ارتفاع ۱٫۲ متر – تختها به ارتفاع ۴۵۰-۵۰۰ میلیمتر – فاصله تخت و مبل ۹۱۰ میلیمتر – اتاقهای استاندارد به عرض ۳٫۶۵ متر.
سطح چشم از صندلی چرخدار ۱٫۰۷ تا ۱٫۳۷ متر است بنابراین میزهای آرایش باید به همین اندازه باشد و فضایی برابر ۶۸۵ میلیمتر برای زانوها داشته باشد. پنجره ها نیز تا حد امکان باید پایین باشد. میله ها و دست آویزها باید به دیوارهای حمام ها و توالت ها زده شود.
 

4-7- طبقه بندی هتل ها :
هتل ها بر اساس استانداردهای گوناگون از قبیل مکان،تعرفه و بازار هتل داری طبقه بندی می شوند.هتل ها به طور فردی یا بخشی از یک زنجیره طبق موازین استاندارد اداره می شوند.نواحی مسکونی هتل ها معمولا” 65 تا 75 درصد فضای ساخت است.
مکان ها:
انتخاب مکان و تصمیم گیری در خصوص امکانات هتل بر اساس طرح های شهری و روستایی،بازار هتل داری و سرمایه گذاری است.
1-هتل های مراکز شهری:
قیمت بسیار بالای زمین در شهرها باعث محدود شدن مکان هتل های درجه یک می شود.اینگونه هتل ها معمولا” توسط زنجیره های بین المللی به صورت ساختمانهای بلندمرتبه اداره می شوند.وجود اتاقهای بزرگ ملاقات بسیار ضروری است.تعداد مراکز و کلوب های تفریحی و فروشگاه در این مکانها رو به افزایش است.هتل های دولوکس(پنج ستاره) و هتلهای بوتیک دارای پارک و خیابانهای مخصوص خرید می باشند.هتل های سوئیت مورد استفاده تجار قرار می گیرند که دارای اتاقهای نشیمن مجزا و آپارتمانهای سرویس دار مستقل و خودکفا هستند.
2-هتل های حومه شهر:
هتل های حومه شهر و نواحی توسعه شهری،هتل های درجه متوسط محسوب می شوند که مورد استفاده تجار،افراد محلی و مسافران رهگذر قرار می گیرند.بهترین مکان آنها، نزدیکی به تقاطع هاست.امکانات این هتل ها نوعا” شامل اتاق های استاندارد، یک یا دو رستوران، اتاق ملاقات، سالن ورزشی و پارکینگ است.
3-موتور هتل:
از سراهای کوچک، مسافرخانه ها و متل ها برای مسافرین بین راهی در بلوک های استاندارد در نزدیکی شاهراهها و تقاطعهای اصلی استفاده می شود. فضای پارکینگ از الزامات اصلی این هتلهاست. امکانات عمومی آنها شبیه به هتل های حومه شهر است.
4-هتل های پناهگاهی:
هتل های جدید دارای امکانات تفریحی استاندارد و اتاقهای بزرگ ملاقات هستند .مکان این هتل ها در نواحی بلند و پناهگاههای کوهستانی نزدیک به دریا است. هتل های ییلاقی دارای زمین گلف، ورزش و اسب سواری و قایق سواری می باشند.
“روستاهای پناهگاهی” به صورت مجموعه های یکپارچه با کلیه امکانات تفریحی از قبیل استخر در دسترس جهانگردان قرار دارد.گاهی حصار این هتل ها،شیشه ای است و به صورت چهار فصل آماده پذیرایی می باشند.
روابط عملیاتی:
چهار نوع ناحیه متمایز هتل ها عبارتند از:اتاق مهمان، نواحی عمومی، دفاتر اجرایی و امکانات،روابط بین این نواحی، امکان ارائه خدمات اثربخش را بدون ایجاد هیچگونه مزاحمتی به وجود می آورد.
آرایش یا نقشه جانمایی بستگی به مکان، محیط اطراف، کونتورها، قیمت مکان،شرایط طرح ریزی، تعداد و اندازه اتاق ها و جامعیت هتل دارد. باید اتاق های مهمانان دارای بهترین چشم انداز و جهت باشد و کمترین مزاحمت و سروصدا را فراهم سازد. وجود نور طبیعی برای اتاق ها، رستوران ها، اتاق های ملاقات، سالن استراحت و سرسراها ضروری است.